بررسی حقیقت ولایت و امامت -کاربرد ولایت در قرآن و حدیث | آخرین به روز رسانی : ۱۰ مهر ۱۳۸۹ ۱۰:۴۵

همچنین از آن حضرت روایت شده که پیامبر(ص) به امیر المؤمنین(ع) فرمودند :
« خوشا به حال آن کسی که تو را دوست بدارد و تو را تصدیق کند. و وای به حال کسی که از تو بدش بیاید و تو را تکذیب نماید. دوستداران تو در دورترین طبقات زمین و آسمان به ورع و خوش‌رفتاری و تواضع و خشوع در برابر خدا شناخته شده‌اند. آن‌ها حق ولایت تو را شناخته‌اند و چشمانشان از سر محبّت تو و امامان از نسل تو گریان است. آن‌ها به سنّت پیامبر متدین‌اند و به فرمان اولو الامر عامل و فرمانبردار و نسبت به یکدیگر روابطی دوستانه دارند »⁸ .
پس معلوم است که ثبوت دوستی و اظهار ارادت و محبّت نسبت به اهل بیت(ع)، در عمل کردن به دستورات آن‌هاست. و این نکته در کلام صریح اهل بیت(ع) نمود یافته و افرادی با نام تشیّع که اثر چشمگیری از تعلیمات اهل بیت در عمل خود ندارند، مورد نکوهش قرار گرفته‌اند. از امام علی بن موسی الرضا (ع)  نقل شده که ؛ روزی از دوستان خویش درباره آیه «... إِنَّهُ عَمَلٌ غَیرُ صالِحٍ...» ⁹ پرسیدند، یکی از حاضران عرض کرد : « بعضی‌معتقدند که معنی آن این است که فرزند نوح ( کنعان ) فرزند حقیقی حضرت نوح(ع) نبوده است. » امام فرمودند  :

« کَلاّ لقد کانَ ابنُهُ و لکن لمّا عَصَی اللهُ نَفاهُ عن ابیه، کذا مَن کَانَ منّا و لم یطِع اللهَ فَلَیسَ منّا » ¹⁰

 « نه چنین نیست. او براستی فرزند حضرت نوح(ع) بود. امّا هنگامی که گناه کرد و از جادّه اطاعت فرمان خدا قدم بیرون نهاد، خداوند فرزندی او را نفی کرد. همچنین کسانی که از ما باشند ولی اطاعت خدا نکنند، از ما نیستند.»

 
و نیز آن امام همام در نقل دیگری از پیامبر (ص) فرمودند :
« هر کس دوست دارد به کشتی نجات سوار شود و به دستگیره محکم چنگ زند و با ریسمان قوی الهی خود را حفظ کند، باید بعد از من، علی را دوست بدارد و دشمنان علی را دشمن برگزیند. و به ائمّه هدایتگر که از فرزندان اویند، تأسّی نماید و آنان را امام خود بداند. زیرا آنان خلفاء و اوصیاء من و بعد از من حجّت‌های خدا بر خلق بوده و سرور امّت و رهبر متّقین به سوی بهشت هستند. حزب آنان حزب من و حزب من حزب خداست و حزب دشمنان ایشان حزب شیطان است »¹¹  .
پس محبّت و مودّت شرط کافی برای پذیرش ولایت نیست، اگر چه شرط لازم آن است. و بدون عمل به دستورات آن ها، ولایت تحقّق نمی‌یابد.

2 ـ مرجعیّت دینی
محبّت به آل محمّد (ص) زمینه‌ساز قبول امامت و مرجعیّت دینی است که با پیروی از احکام و الگوگیری از آن‌ها محقّق می‌شود. ولی در این معنا، مبلّغ و کارشناس دین و مفسّر قرآن است، علاوه بر آن که ملجأ و پناهگاهی برای مردم در سختی‌ها و ناهنجاری‌ها به شمار می‌رود.
پیامبر (ص) که در مقام عصمت، الگوی جامعه انسانی معرّفی شده‌اند ¹²و مردم باید در رفتار و اخلاق، به ایشان اقتدا کنند تا مورد مهر و رضایت الهی قرار گیرند ¹³ ، در آخرین لحظات عمر خویش، اهل بیت خویش را به پیشوایی مردم برگزیدند :

« إنّی تارِکٌ فیکُمُ الثّقلین کتابَ الله و عترتی ( اهل بیتی ) و لَن یفتَرقا حتّی یرِدا عَلَی الحَوضَ » ¹⁴ 

که در جایی دیگر چنین ادامه داده‌اند  :« فلا تُقَدّموهُما فَتهلکُوا و لا تُقَصّروا عنهما فتهلکُوا وَ لا تُعلّموهُم فإنّهم أعلمُ منکُم » ¹⁵

من در بین شما دو چیز ارزنده باقی می‌گذارم، کتاب خدا و اهل بیتم. آن‌ها از هم جدا نمی‌گردند، تا در حوض کوثر بر من وارد آیند. بر آن‌ها پیشی نگیرید که تباه می‌شوید. از آن‌ها کوتاهی نکنید که از بین می‌روید. و به آنان نیاموزید که از شما داناترند.
و نیز طبق نقل امام رضا (ع) از پیامبر(ص)، ایشان فرمودند :