فارسی | English

سنگ مرقد مقدس


       قدیمی‌ترین سنگی که بر مزار حضرت رضا (ع) دیده شده سنگ مرمری با ابعاد 30 در 40 و قطر 6 سانتی‌متر می‌باشد که در اوایل قرن ششم بر مزار امام (ع) نصب شده است. تاریخ حک شده بر سنگ، سال 516 هجری قمری را نشان می دهد. این سنگ از نفایس بسیار ارزشمند موزه آستان قدس رضوی است که از نظر تاریخی و نوع خط، کوفی شکسته است و اهمیت فوق‌العاده دارد.سه کتیبه در حاشیه سنگ و یک کتیبه در سطح محرابی شکل آن نقش بسته است.. روی سنگ عباراتی مشتمل بر آیه قرآن و اسامی پیشوایان معصوم، به خط کوفی نوشته شده، که از لحاظ قدمت و نوع خط، حائز اهمیت بسیار است.
       اما حقیقت آن است که این سنگ، نه سنگ قبر امام رضا (ع) بلکه سنگی است که در سال یادشده یعنی 516 در دورانی که شهر یزد در اختیار آل کاکویه شیعی بوده، تراشیده شده و در محلی که به عنوان مشهد یا قدمگاه امام رضا – علیه السلام - در یزد بوده، نصب شده بوده است.
       بنابراین، این سنگ را نه سنگ قبر بلکه از این پس می باید «سنگ مقام» نامید.
       بر اساس تحقیقات دامنه‌داری که استاد ایرج افشار کرده‌اند این سنگ با سه سنگ دیگر، از آثار حجاری قرن ششم یزد است که به دلیل اشتراکاتی که در نوع سنگ و حجاری و حتی نام شخصی که دو نمونه آنها را سفارش داده، باید یقین کرد که سنگ یادشده متعلق به حوزه یزد و صد البته مربوط به قدمگاه امام رضا علیه السلام در این شهر بوده است.
سنگ مقام ، پیش از انقلاب به دربار شاه عرضه شده و به دستور شاه، سنگ یادشده همراه با اشیاء دیگر خریداری و به آستان قدس اهداء شده است.


       دومین سنگ مرقد امام (ع) ظاهر سنگی از جنس مونسار (مرمر سفید آهکی) آگاهی چندانی از چگونگی آن به دست نیامده است. این سنگ مرکب از 12 قطعه سنگ بود برداشته شده، به موزه مرکزی آستان قدس رضوی انتقال یافت.

       سومین سنگ مزار حضرت، ‌سنگی مرمر بسیار ممتاز از معدن توران پشت یزد است؛ این سنگ به رنگ سبز چمنی با ابعاد 20/2 در 10/1 و قطر یک متر و وزن 3600 کیلوگرم که همزمان با تعویض و نصب ضریح پنجم در سال 1279 ه.ش در حرم مطهر درون ضریح بر مزار مرقد امام (ع) نصب شده است.
       سنگ پیشین مضجع شریف امام (ع) به لحاظ قدمت و آسیب‌دیدگی همزمان با تعویض و نصب ضریح جدید با حضور مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله ‌العالی) تعویض گردید و به جای آن سنگ جدید با محتوای الهام بخش هنری و آیات الهی بر مضجع نورانی امام (ع) نصب شد.

       بر سطح سنگ جدید علاوه بر کلمات مقدس و الهام‌بخش، تاریخ ولادت و شهادت امام هشتم (ع) نقش بسته است.

       عین مکتب کتیبه سطح سنگ جدید مرقد امام رضا (ع) :‌ هذا هو المرقد الشریف للامام التقی النقی الصدیق الشهید وارث الانبیاء و المرسلین، ثامن الائمه المعصومین من اهل بیت رسول رب العالمین، حجه‌الله علی الخلق اجمعین سیدنا و مولانا ابی الحسن الرضا علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بی ابی طالب صلوات‌الله  وسلامه علیهم اجمعین.
ولد بالمدینه فی الحادی عشر م ذی القعده عام 148 و استشهد بطوس فی آخر صفر سنه 203 من الهجره النبویه و قد جدد هذالمضجع المطهر عام 1418 ه.ق و نیز دو بیت زیر از اشعاری که حضرت به قصیده دعبل ملحق فرموده‌اند حک شده است.


       و قبر بطوس یا لها من مصیبه
       الحت علی الاحشاء بالزفرات
       الی‌الحشر حتی یبعث الله قائما
       یفرج عنا الغم و الکربات


       قبری در طوس است چه عجب مصیبتی است مصیبت آن با ناله های دردناک ، آتش حسرت را تا روز قیامت در درون می‌افروزد، تا اینکه خداوند قائمی را برانگیزد و اندوه و سختیها را از ما برطرف سازد.
       و نیز دو بیت زیر از اشعاری که حضرت به قصیده دعبل ملحق فرموده‌اند، بر آن حک شده:

       و قبر بطوس یا لها من مصیبة * الحت علی الاحشاء بالزّفرات
       الی الحشر حتی یبعث الله قائماً * یفرّجُ عنا الغمّ و الکربات
       (قبری در طوس است، چه عجب مصیبتی است، مصیبت آن با ناله‌‌های دردناک، آتش حسرت را تا روز قیامت در درون می‌افروزد تا اینکه خداوند قائمی را برانگیزد و اندوه و سختی‌‌ها را از ما برطرف سازد.)


       علاوه بر این آیاتی از کلام‌الله مجید نیز زینت‌بخش سنگ شده است.

       بر ضلع سنگ در بالای سر مبارک امام (ع) آیه مبارکه :

       یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه فادخلی فی عبادی و ادخلی جنتی

       پیش روی مبارک: انما یریدالله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا.

       پشت سر مبارک : سلام علی آل یاسین انا کذلک نجزی المحسنین انه من عبادنا المؤمنین.

       پایین پای مبارک : یا ایهاالذین آمنوا اطیعوالله و اطیعوالرسول و اولی الامر منکم.

       زیر خطهای کتیبه نوشته شده است :


 

       سلام علی آل طه و یس
       سلام علی آل خیرالنبیین
       سلام علی روضه حل فیها
       امام یباهی به الملک و الدین

 

 




ارسال به دوستان